Wandelen langs de Noordzeekust in het najaar: Zandvoort naar IJmuiden

De route en hoe lang je erover doet

De wandeling van Zandvoort aan Zee naar IJmuiden volgt de Noord-Hollandse kust noordoostwaarts over ongeveer 12 kilometer, grotendeels over zand of harde duinpaden. De meeste wandelaars doen er in een rustig tempo vier tot vijf uur over, inclusief pauzes. Vertrek rond 10.00 uur vanaf station Zandvoort; de strandopgang is vijf minuten lopen via het Gasthuisplein en het Badhuisplein. Het eerste stuk voorbij het circuit van Zandvoort is open en onbeschut, dus vanaf oktober is wind een echte factor. Controleer de getijdentabel bij de mededelingenborden van de strandclubs voordat je vertrekt, want het lagere strand wordt bij hoogwater smaller nabij Bloemendaal aan Zee.

Het najaar is het seizoen voor dit stuk: september en oktober bieden nog lange droge perioden en de duinvegetatie kleurt koper. Verwacht 12 tot 17 graden, met regen in korte, felle buien in plaats van motregen die de hele dag aanhoudt. November is rustiger, maar het daglicht verdwijnt snel, dus vertrek uiterlijk om 9.30 uur en neem een kleine zaklamp mee. Het pad door Nationaal Park Zuid-Kennemerland loopt langs het bezoekerscentrum Kennemerduinen bij Koevlak, een goed halverwege-punt met toiletten en water, en gaat daarna verder langs de inham bij Zwarteveld richting IJmuiden.

Heen en terug zonder auto

Je hebt geen auto nodig. Zandvoort aan Zee heeft een directe treinverbinding vanaf Amsterdam Centraal, ongeveer 30 minuten, met twee keer per uur een verbinding. Vanuit IJmuiden is de terugreis minder voor de hand liggend: bussen rijden vanaf de zeekant van IJmuiden aan Zee en vanaf busstation Plein 1945 terug richting Haarlem, waar je overstapt op de trein. Als je een auto in Zandvoort achterlaat, is de rit naar IJmuiden rond de kust ongeveer 25 minuten via de Zandvoortselaan en de N208; parkeren aan de strandkant van Zandvoort kost in de zomer meer dan in het najaar, wanneer het tarief daalt.

Eén kant op wandelen en met het openbaar vervoer teruggaan is het verstandige plan; er is geen directe bus langs de hele route. Je kunt ook naar IJmuiden wandelen en via de weg naar de DFDS-ferryterminal het stadje in lopen, wat je bij de bushaltes aan het Sluisplein brengt. Reken een extra 45 minuten voor de terugreis naar Zandvoort of Amsterdam. Treinen van Haarlem naar Zandvoort rijden tot laat in de avond, dus als je in november om 17.00 uur klaar bent, heb je geen haast.

Waar je je uitvalsbasis kiest: Zandvoort, Bloemendaal of IJmuiden

Zandvoort werkt het beste als uitvalsbasis voor deze route. Het heeft van de drie de meeste hotelbedden, een treinverbinding het hele jaar door en een compacte zeekant met restaurants die in het najaar open zijn. Prijzen voor een tweepersoonskamer liggen in oktober doorgaans in een gematigde middenklasse; de prijzen stijgen tijdens de Nederlandse herfstvakantie en in weekenden met evenementen op het circuit, die je voor het boeken kunt controleren. Controleer zeker de kalender van het circuit van Zandvoort, want raceweekenden vullen elk bed en drijven de prijzen ver boven het seizoensgemiddelde.

Bloemendaal aan Zee is rustiger, met een handvol strandhotels en het nationale park op de stoep; kies het als je liever duinen dan stad wilt. IJmuiden is het minst handig voor de wandeling, maar geschikt voor wie doorreist naar de ferryterminal, en de vissershaven en de ruïne van Brederode bij Santpoort zijn een extra dag waard. Ik zou Zandvoort boeken voor een verblijf van twee nachten: één dag voor de wandeling, één voor het nationale park, met Amsterdam op 30 minuten treinen als je een middag in de stad wilt.

Wat je overslaat en wat je meeneemt

Sla het verlengde van de boulevard ten zuiden van Zandvoort richting Bentveld in de late middag over; het is mooi, maar het pad wordt vroeg donker en er is weinig verlichting. Probeer de volledige strandroute niet na zware regen, wanneer het zand boven de waterlijn zacht wordt en het wandelen veel zwaarder is; de duinpaden landinwaarts zijn steviger. De pier bij IJmuiden is niet openbaar toegankelijk om te wandelen, dus het havenuitzicht bij het Sluiseiland is de verstandige finish.

Neem een winddichte laag mee in plaats van een paraplu; de kustwind buigt paraplu's in oktober krom. Wandelschoenen met wat grip zijn voldoende, met een extra paar sokken voor zacht zand. Een eenvoudige duinkaart van het bezoekerscentrum bij Koevlak is handig, hoewel de route is gemarkeerd. Vul water bij bij de ingang van het nationale park, want het stuk tussen Bloemendaal en IJmuiden heeft geen betrouwbare kranen.