Drie dagen in Purmerend: een praktische uitvalsbasis voor Noord-Holland

Dag één: het oude centrum en de Beemster

Begin op de Koemarkt, waar de wekelijkse markt al sinds de zeventiende eeuw wordt gehouden, en wandel door het korte stratenraster tussen de Kaasmarkt en de Purmer. Het Oude Raadhuis op de Kaasmarkt en de Katholieke Kerk zijn de twee gebouwen die meer dan een blik waard zijn. Neem dan de bus of rijd tien minuten noordwaarts de Beemster in, de drooggelegde polder uit 1612 die in 1999 op de UNESCO-lijst kwam. De ringdijk hier per fiets afleggen duurt ongeveer twee uur; het raster van sloten en landweggetjes is de aantrekkingskracht, niet een specifieke bezienswaardigheid.

Reserveer de middag voor de twee ankerpunten van de Beemster: het bezoekerscentrum in een voormalig gemaal in Middenbeemster en de kaasboerderij ten zuiden van Westbeemster, waar u doordeweeks Goudse kaas kunt zien maken. Huur een fiets op het station in Purmerend in plaats van in de polder zelf; de keuze is er veel ruimer en de rit langs het Noordhollandsch Kanaal is vlak en aangenaam. Sla de boottochten op het kanaal over tenzij het weer stabiel is, en sla de Beemster over in december en januari, wanneer de weggetjes ijzig zijn en de boerderijen gesloten.

Dag twee: Amsterdam zonder de hotelrekening

Vanaf station Purmerend rijden vier treinen per uur naar Amsterdam Centraal, ongeveer vijftien minuten, en dezelfde lijn gaat verder naar Zaandam in twaalf minuten en Schiphol in ongeveer veertig. Dat is het argument om hier te slapen: een hotelkamer in Purmerend kost merkbaar minder dan een vergelijkbare binnen de ring A10, en het ticket kost een paar euro per rit. Gebruik dag twee voor de grachtengordel, het Rijksmuseum en de Jordaan, kom 's avonds terug en eet op de Koemarkt voor de helft van de prijs van een tafel op het Leidseplein.

Als u de reis liever niet herhaalt, splits de dag dan: 's ochtends het Rijksmuseum of het Van Gogh Museum, 's middags Zaandam voor de molens van de Zaanse Schans, die op twintig minuten van Purmerend liggen met trein en bus en van tien tot drie druk bezocht zijn. Ga in de zomer na vier uur en de touringcars zijn weg. De Zaanse Schans is gratis te bewandelen; afzonderlijke molens vragen een kleine toegangsprijs. Wat ik zou overslaan is de I Amsterdam card voor zo'n korte reis — u haalt de kosten er niet uit met twee museumbezoeken.

Dag drie: Waterland en het IJsselmeer

Ga op dag drie westwaarts Waterland in, het veenlandschap van dorpen, sloten en kleine bruggen tussen Purmerend en het IJsselmeer. Edam ligt op vijftien minuten met de bus en heeft in juli en augustus een kaasmarkt op donderdag; Volendam, vijfentwintig minuten verder, is de drukste stop aan de kust en vooral een boulevard van souvenirwinkels en viskramen. Marken, in de zomer bereikbaar met een korte veerboot vanuit Volendam, is rustiger en mooier. Monnickendam, aan dezelfde buslijn, heeft een havenplein en een veertiende-eeuwse kerk die de stop waard is.

De beste maanden voor dit rondje zijn mei, juni en september: het licht is lang, de veerboten varen en de dijkwegen zijn nog niet overvol. Huur een fiets in Purmerend of Edam en rijd het circuit van 25 kilometer via Edam, Warder en Monnickendam; de hele route loopt over vlakke, bewegwijzerde paden. Als u één hotelbasis wilt voor alle drie de dagen, boek dan in het centrum van Purmerend op een paar minuten van de Koemarkt en het station, en reserveer in het voorjaar in plaats van laat in de zomer, wanneer de Waterland-weekenden het eerst vol raken. Boek een kamer met parkeergelegenheid als u met de auto komt; straatparkeren bij het centrum is betaald en krap.

Wanneer te komen en wat te verwachten

Purmerend zelf is een werkende Nederlandse stad van ongeveer 90.000 inwoners met een compacte historische kern en een modern winkelcentrum; het is geen resort en doet ook niet alsof. Dat is precies de waarde voor een driedaagse reis door Noord-Holland: u krijgt een echte stad, een snelle spoorverbinding naar Amsterdam en het platteland op de stoep. Doordeweeks is het rustiger in de Beemster en Waterland; de Zaanse Schans en Volendam zijn het drukst in het weekend en op Nederlandse feestdagen zoals Koningsdag eind april.

Qua weer kunt u uitgaan van de Nederlandse normen: wisselvallig, met de beste kans op droge, zonnige dagen van mei tot september en de wind van het IJsselmeer die het hele jaar een jas nuttig maakt. Neem een fietsslot en een regenjack mee. Boek uw hotel rechtstreeks via een lokale partner in plaats van een grote internationale site; u krijgt dezelfde kamer met duidelijkere annuleringsvoorwaarden. Als u dit afweegt tegen een basis in Haarlem of Alkmaar, kies dan Purmerend voor de directe trein naar Amsterdam en de Beemster, en Haarlem als u de kust en de duinen wilt.