Zomer in Noord-Holland: strandclubs, water en lange avonden

Sfeer en klimaat

Zeventien tot drieëntwintig graden, met uitschieters boven de dertig. Eind juni is er ruim zestien en een half uur daglicht. De sfeer is ontspannen en sociaal: varen, buiten eten en wachten op de zonsondergang.

Het strand van Amsterdam, dertig minuten met de trein. Negen kilometer zand, een rij strandpaviljoens die elk voorjaar opnieuw wordt opgebouwd, en een racecircuit tussen de duinen.

De Noord-Hollandse Riviera

Zandvoort is levendig en met de trein in dertig minuten vanaf Amsterdam bereikbaar, met tientallen strandpaviljoens op het zand. Egmond aan Zee is rustiger en familievriendelijk, met de vuurtoren midden op de boulevard. Castricum aan Zee is het stilst, alleen bereikbaar door vier kilometer duin.

• Het brede noordstrand richting Bloemendaal, waar de strandtenten staan

• Circuit Zandvoort, ook buiten de Grand Prix te bezoeken

• De duinen van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland, direct achter het dorp

• Zonsondergang boven de Noordzee — hier kijk je pal westwaarts

Waterland en de Zuiderzeekust

Huur een elektrische fluisterboot in Broek in Waterland en vaar geruisloos door de poldersloten langs zeventiende-eeuwse houten huizen. Verder oostwaarts verken je het IJsselmeer vanuit Hoorn, Enkhuizen of Muiden, waar de historische platbodems liggen.

Duinen en kunst in Bergen en Schoorl

Zoek de koelte in de dennenbossen rond Bergen. Iets noordelijker liggen de Schoorlse Duinen met de vierenvijftig meter hoge Klimduin, waar je zo het dorp in rent — en waar de terrassen wachten.

Wat je in de zomer eet

Kibbeling van de viskraam in IJmuiden of Den Helder, oesters en mosselen uit de Waddenzee bij een bistro op Texel of in Enkhuizen, en ambachtelijk boerenijs van de boerderijen rond Purmerend en Edam.

Kustverkeer

Rijd op een zonnige julizaterdag nooit met de auto naar Zandvoort of Bloemendaal: de toevoerwegen lopen volledig vast en parkeren is duur. Neem de trein vanaf Amsterdam Centraal of Haarlem, of pak de fiets door het duinreservaat.

Waar je slaapt

• Aan de boulevard: hotels met zeezicht, duurder in juli en augustus

• Achter het dorp richting de duinen: rustiger en goedkoper

• Bloemendaal aan Zee: kleiner, chiquer, lastiger zonder auto

Negenenvijftig tot honderdtwintig euro afhankelijk van het seizoen. Tijdens het Grand Prix-weekend verdubbelen alle tarieven in de hele regio.

Hoe je er komt

Dertig minuten rechtstreeks met de trein vanaf Amsterdam Centraal, tien minuten vanaf Haarlem. Het station ligt driehonderd meter van het strand.

Wanneer je moet komen

Mei, juni en september: warm genoeg, veel minder vol. Winterse stormwandelingen zijn hier ook de moeite waard.

Drukte en timing

De drukte in Zandvoort is voorspelbaar en daarmee te vermijden. Tussen elf uur ’s ochtends en vier uur ’s middags staan de bekendste plekken vol; daarbuiten is het er stil. Dat verschil is groter dan het verschil tussen hoogseizoen en laagseizoen: een zaterdag in oktober om half elf voelt drukker dan een dinsdag in juli om half negen. Wie de dag omdraait — vroeg beginnen, midden op de dag lunchen of wandelen buiten het centrum, en pas na vieren weer terugkomen — ziet dezelfde plaats in een volstrekt ander tempo, en betaalt bovendien minder voor eten en toegang.

Geld en betalen

Nederland is grotendeels contantloos. Vrijwel overal betaal je met pin of telefoon, en een groeiend aantal zaken neemt helemaal geen contant geld meer aan. Creditcards worden in supermarkten en kleine zaken nog steeds niet altijd geaccepteerd — reken op Maestro of V Pay. Fooien zijn niet verplicht; vijf tot tien procent bij goed bedienen is gebruikelijk en afronden naar boven is genoeg. Toeristenbelasting wordt vrijwel altijd apart in rekening gebracht bij het uitchecken, ook als je vooruit hebt betaald.

Zonder auto

Deze provincie is gebouwd voor treinen, bussen, ponten en fietsen. Vrijwel elke plaats in deze gids is bereikbaar met openbaar vervoer, meestal in minder dan een uur vanaf Amsterdam Centraal, en de veerponten over het IJ en het Noordzeekanaal zijn gratis. Een dagkaart voor de regionale bussen kost minder dan een dag parkeren in een historisch centrum. Reis je met drie of vier personen, dan kan de auto voordeliger uitpakken — zet hem dan aan de rand van de stad neer en stap over op tram of trein.

Reizen met kinderen

Kinderen tot en met elf jaar reizen met de trein voor een paar euro per dag met een Railrunner-kaartje, en jonge kinderen mogen gratis mee op de fiets. Vrijwel elk museum in de provincie heeft een kinderroute, en de meeste stranden hebben een strandtent met speeltoestellen. De grootste beperking is niet het aanbod maar het tempo: reken op twee activiteiten per dag in plaats van vier, en plan de terugreis voor het avondeten in plaats van erna.

Fouten die bezoekers maken

Drie klassiekers. De eerste: te veel plaatsen op één dag, waardoor je vooral treinen en parkeerplaatsen ziet. De tweede: alles rond het middaguur plannen, precies wanneer het overal het drukst en het duurst is. De derde: met de auto naar een historisch centrum rijden waar parkeren zeven euro per uur kost terwijl het station op tien minuten lopen ligt. Wie één plaats per dag kiest, vroeg begint en de auto laat staan, houdt tijd en geld over voor het deel waarvoor hij eigenlijk kwam.

Blijven of teruggaan

De meeste bezoekers doen Zandvoort als dagtrip vanuit Amsterdam en missen daarmee de twee uur waarvoor het de moeite loont. Reken het eens door: twee treinkaartjes heen en terug plus een diner in de hoofdstad kost al snel meer dan een tweepersoonskamer buiten het seizoen ter plaatse, inclusief ontbijt. Wie blijft slapen ziet bovendien het ochtendlicht, en dat is in deze provincie — laag, breed, over water — de belangrijkste reden om er te zijn.

Fietsen huren

Een fiets kost tien tot vijftien euro per dag bij een verhuurpunt en ongeveer de helft daarvan bij een hotel dat er zelf een paar heeft staan. E-bikes liggen rond de dertig euro. Reserveer in het weekend vooruit; in Zandvoort en omgeving zijn de verhuurpunten op zonnige zaterdagen voor de middag leeg. Let op twee dingen: neem een fiets met handremmen als je niet gewend bent aan terugtraprem, en zet hem altijd op slot aan een vast punt, ook in dorpen waar dat overdreven lijkt.

Toegankelijkheid

Nieuwe hotels en musea zijn vrijwel altijd rolstoeltoegankelijk; historische panden zelden. Grachtenpanden en oude vissershuizen hebben steile, smalle trappen en geen lift, en dat geldt ook voor veel van de goedkoopste kamers. Vraag er expliciet naar bij het boeken, ook wanneer een site meldt dat er een lift is — die stopt in een monumentaal pand soms pas op de tweede verdieping. Stations in Noord-Holland zijn grotendeels stapvrij; de veerponten zijn dat allemaal.